Sếp gọi video call lúc 11 giờ đêm để họp về "văn hoá công ty"

Mình làm dev backend cho một công ty phần mềm được gần hai năm, tính ra cũng là công ty thứ hai sau khi ra trường, lúc mới vào còn háo hức lắm vì sản phẩm nghe cũng hay ho, làm hệ thống quản lý cho mấy chuỗi bán lẻ. Vấn đề không nằm ở sản phẩm, mà nằm ở cách công ty vận hành, cụ thể là ông sếp trực tiếp của mình.

Ông này có cái tật, cứ tối muộn là hứng lên nhắn tin, ban đầu chỉ là vài dòng hỏi tiến độ, dần dần thành thói quen gọi video call lúc mười, mười một giờ đêm, có bữa gần mười hai giờ, để "trao đổi nhanh". Có lần mình đang ăn cơm với gia đình, điện thoại rung, bắt máy thì nghe giọng ông hào hứng "anh em mình họp nhanh về roadmap quý sau nha", họp cái là kéo dài một tiếng rưỡi, toàn nói lan man không vào trọng tâm.

Đỉnh điểm là cái hôm mình vừa dứt cơn sốt, đang nằm nghỉ thì group chat nổ liên tục, ông sếp bảo cả team lên gọi video để "align lại tinh thần, văn hoá làm việc chủ động". Mình nhắn xin phép vắng vì đang ốm, ông nhắn lại một câu, đại ý là làm ở đây phải có tinh thần lăn xả, giờ giấc chỉ là hình thức, quan trọng là commitment. Mình đọc xong tắt màn hình, nằm im nhìn trần nhà.

Drama thật sự bắt đầu từ hôm sau. Trong buổi họp đó, không có mình, ông sếp lấy ví dụ mình ra để "động viên" cả team, kiểu bảo là bạn nào cũng nên có tinh thần cống hiến, đừng để việc cá nhân ảnh hưởng deadline chung, dù rằng lúc đó module mình phụ trách vẫn đang chạy đúng tiến độ, chưa hề trễ ngày nào. Đứa bạn thân trong team chụp màn hình đoạn chat kể lại, mình đọc mà tay run, không phải vì sợ, mà vì tức.

Mình không làm ầm lên, không cãi nhau trong group chung, chỉ lặng lẽ hẹn gặp riêng ông sếp, hỏi thẳng lý do bị nhắc tên như vậy trong khi công việc vẫn ổn. Ông ậm ừ, nói là "ý anh không phải vậy, chỉ là ví dụ chung chung thôi", nhưng cái cách né tránh ánh mắt của ông làm mình hiểu, đây không phải lần đầu ông làm vậy với người khác, chỉ là lần này tới lượt mình.

Sau hôm đó mình bắt đầu để ý kỹ hơn, mới thấy gần như tháng nào cũng có người trong team bị gọi thẳng tên ra làm gương, kiểu bêu để răn đe người khác, còn bản thân ông sếp thì chưa từng nhận sai lần nào, mọi lỗi hệ thống, mọi deadline trễ đều được ông quy hết về "thiếu chủ động" của nhân viên, trong khi requirement thì thay đổi xoành xoạch không văn bản gì rõ ràng.

Mình soạn đơn nghỉ việc đúng một tuần sau, note rõ ràng, lịch sự, không kể lể chuyện cá nhân. Ông sếp gọi lên nói chuyện, hứa tăng lương, hứa xem xét lại cách quản lý, nhưng mình từ chối. Không phải vì tiền, mà vì mình biết cái văn hoá đã ăn sâu như vậy thì lời hứa nhất thời không đổi được gì, kiểu người quen chỉ trích để tạo áp lực thì khó mà thay đổi trong một sớm một chiều.

Giờ mình đã chuyển sang công ty khác, môi trường không hào nhoáng bằng nhưng ít nhất giờ giấc được tôn trọng, mười giờ đêm là điện thoại im re, không ai làm phiền. Nhìn lại quãng thời gian cũ, mình thấy tiếc công sức bỏ ra cho sản phẩm, tiếc mấy đứa bạn đồng nghiệp thân thiết, nhưng không tiếc quyết định nghỉ. Có những chỗ làm, lương cao đến mấy cũng không bù lại được cái cảm giác nơm nớp mỗi khi điện thoại reo sau chín giờ tối.