Bà con giờ bán nông sản qua ứng dụng, còn tôi ngồi không ở kho

Tôi làm trưởng nhóm thu mua cho một hợp tác xã nông sản ngoài quê, năm mươi lăm tuổi, làm nghề này từ hồi hai mươi mấy, đi khắp các xã thu mua trái cây, rau củ của bà con, gom về kho rồi chuyển lên thành phố bán.

Cái nghề thu mua này, người ngoài nghe tưởng dễ, chứ làm rồi mới biết cực. Sáng sớm phải dậy đi xe máy vô tận vườn, coi trái xoài, trái nhãn chín tới đâu, cân đo, trả giá, nhiều khi phải ngồi uống trà với chủ vườn cả tiếng đồng hồ mới chốt được giá, vì bà con mình quen kiểu làm ăn tình cảm, không phải cứ trả giá xong là xong, phải hỏi thăm mùa màng, hỏi thăm con cái học hành, rồi mới nói tới chuyện tiền bạc.

Tôi làm nghề này ba mươi năm, thuộc lòng từng khu vườn trong mấy xã lân cận, biết vườn nào đất tốt, vườn nào hay bị sâu, biết ông Sáu trồng xoài ngon nhất vùng nhưng tính khó, phải nói chuyện khéo mới mua được giá tốt. Cái vốn quý nhất của tôi không phải tiền, mà là cái mạng lưới quen biết đó, gầy dựng cả đời người.

Mấy năm nay, có mấy công ty làm ứng dụng kết nối nông dân với người mua trực tiếp, bà con chỉ cần chụp hình trái cây, đăng lên app, ghi giá, là có người ở thành phố đặt mua thẳng, không cần qua trung gian như tụi tôi nữa. Ban đầu tôi cũng coi thường, nghĩ bà con quê mình đâu rành công nghệ, chắc chỉ được vài bữa. Ai ngờ tụi trẻ trong nhà, con cháu bà con, chỉ cho cha mẹ dùng, chỉ vài tháng sau là nhiều nhà quen dùng app hết, giá bán trực tiếp cao hơn bán qua hợp tác xã, họ chuyển qua bán app hết trơn.

Hợp tác xã tôi làm, lượng hàng thu mua giảm liên tục, kho chứa trống dần, xe tải cũng cho nghỉ bớt tài xế. Tới cuối năm, ban quản trị họp lại, nói tình hình khó khăn, phải tinh giản, mời tôi ngồi lại nói chuyện riêng. Ông chủ nhiệm, cũng là bạn nhậu lâu năm của tôi, nói giọng buồn buồn, anh Bảy à, giờ hợp tác xã không đủ hàng để duy trì cả đội thu mua như trước, anh thông cảm, cho anh nghỉ mà vẫn giữ chế độ đàng hoàng.

Tôi nghe cũng buồn, nhưng không giận. Cái app nó làm được việc mà tụi tôi làm ba chục năm, kết nối người bán với người mua, chỉ có điều nó làm nhanh hơn, rẻ hơn, không cần tốn công đi xe máy cả ngày trời như tôi. Bà con được lợi thì mình cũng mừng cho bà con, chỉ tiếc cái nghề của mình không còn đất sống nữa thôi.

Nghỉ hợp tác xã rồi, tôi ở nhà phụ vợ trồng thêm mấy công vườn, cũng học cách đăng bán trên app như bà con, dù gõ chữ còn chậm, con gái phải chỉ từng bước. Có bữa đăng bán được mấy chục ký nhãn, tôi mừng như hồi trẻ thu mua được lô hàng lớn. Nghĩ cũng lạ, cả đời đi mua của người ta, giờ già lại học bán của chính mình, vòng nó quay ngộ thiệt, nhưng mà quay tới đâu thì mình cũng phải theo tới đó, không theo kịp thì thôi, ngồi coi con cháu nó làm, cũng vui.